23 Şubat 2017

Nefis Muhasebesi

Nefis muhasebesi, Rabbimizin huzuruna çıkmadan önce, kulun kendini ve amellerini yine O'nun Kitabına göre tartıp değerlendirmesi demektir.

Hz. Yusuf (as) şöyle der:

"Ben nefsimi temize çıkartmam; çünkü Rabbimin merhamet ettiği hariç, nefis her daim kötülüğü emreder. Şüphesiz Rabbim çokça bağışlayan ve çokça merhamet edendir."
(Yusuf Suresi, 53)

Ve yine Hz. Ömer'in bir hutbede şöyle dediği nakledilir: "Nefisleriniz hesaba çekilmeden önce siz kendinizi hesaba çekiniz. Zira o gün ilahî hesap daha çetin olacaktır!"

(Bkz. Ebu Talip el-Mekkî, Kutu'l-Kulub)

Bu vesileyle, her gün veya her haftanın sonunda, nefsimi hesaba çekeceğim temel başlıkları not almam gerektiğini düşündüm. Sonunda aşağıdaki gibi bir liste oluşturdum:



1. Farz namazları vaktin evvelinde, tadil-i erkân'ı gözeterek ve cemaatle ikame edebildim mi?

2. Kur'an, tefsir, meâl ve hadis okumalarıma dair oluşturduğum virdimi tamamlayabildim mi?

3. Elimin altındakilere (eşim ve çocuklarıma) karşı sorumluluklarımı yerine getirebildim mi?

4. Akraba ve dostlarıma karşı hâl-hatır sorma, sılah-i rahîm ve sair vazifeleri yerine getirebildim mi?

5. Yakın veya uzak, herhangi bir kimseye İslam'ı tebliğ, teşvik veya nasihat edebildim mi?

6. Kendim için belirlediğim tesbih, istiğfar ve sair zikirlerimi tamamlayabildim mi?

7. Haramlardan gözümü, kulağımı, elimi ve ayağımı kaçırabildim mi?

8. Dolaylı da olsa, ahirete dair bana fayda sağlayacak bir ilimle meşgul olabildim mi?

9. Kur'an ayetleriyle ilgili eski ve yeni ezberlerimi düzeltip arttırabildim mi? 

10. Borcum olana ödeme yapabildim mi? Veya en azından bir miktar kenara biriktirebildim mi?

11. Dünyanın her yerindeki mazlum, mücahid ve sair kardeşlerime dua ettim mi?

12. Hurma çekirdeği kadar olsun, ihtiyaç sahibi bir kimseye hayr sadakası (infak) verebildim mi?

13. Esmaü'l-Hüsna'yı, enfüs ve afaktaki ayetleriyle birlikte layıkıyla tefekkür edebildim mi?

14. Aleni bir günahın işlenmesine veya yanımdaki bir zulme karşı engel olabildim mi?

15. Rabbimin rızasını her şeyin üstünde tutarak inab ve huşu' içerisinde kalabildim mi?

Rabbimiz bizleri mağfiretine alsın...