14 Şubat 2017

Ahlakî İlkelerim

İlk defa ortaokul sıralarında kendimle ilgili bir “doğrular cetveli” oluşturduğumu hatırlıyorum... Gerçekte ben kimim? Nasıl biri olmalıyım? Her ortamda ve her daim edinmem gereken düsturlar nelerdir? Kendime koyduğum yasaklar hangileridir? vs. Yıllar boyu okuduğum Kur'an, Hadis ve İslam alimlerinin çeşitli eserleriyle birlikte bu sorulara daha net cevaplar buldum.

Nihayet üniversitedeyken madde madde aldığım notlarımı bir ajandaya döktüm. Ve özümde olmam gereken ahlakî ilke ve prensiplere sonuna dek bağlı kalmaya ahd ile azm ettim. Bu hususlar hülasa şöyle:

1. Sadece ilahî vahyin çerçevelediği ve fıtratımın kaldırabileceği nispette kendime bir yol çizmeliyim.
2. Edindiğim her türlü ilke ve prensibi zamanla değişebilecek, ancak şimdinin doğruları olarak kabul etmeliyim.
3. Yaşadığım toplumun içinde özgün ve özgür bir karakterde olmalıyım; kimseye benzemek veya özenmek gibi bir meylim olmamalı.
4. Ahlâk, yaşantı ve değerler belirleme yönüyle sadece ve sadece Allah Resulü Muhammed'i (sav) örnek almalı ve O'nun yolunu takip etmeliyim.
5. Müslüman kardeşlerim arasındayken “Biz Bilinci” ile hareket etmeli ve her türlü bencillik (şuhh) duygusundan uzaklaşmalıyım.
6. Cahiliyye insanları arasındayken kibr ve ucba sapmamalı; ancak izzetli ve şerefli bir duruş sergilemeliyim.
7. Genel itibariyle içten, samimi, saf ve tebessüm eden bir sima olarak tanınmaya gayret etmeliyim.
8. Allah’a (cc) kulluk gerektiren hiçbir hususta hiç kimseden çekinmemeli, utanmamalı ve öncelikli olarak azimeti gözetmeliyim.
9. Bir şeyin ilmine iyice vakıf olmadan ezber ve taklide dayalı bir biçimde amel etmemeliyim.
10. Dinin tüm meselelerini ve ilme dair ne varsa her şeyi merak etmeli, sormalı ve araştırmalıyım.
11. Afakta ve enfüste Allah’ın (cc) ayetlerini ve Sünnetullah’ı iyi gözlemlemeliyim; sürekli yeni şeyler keşfetmeye açık olmalıyım.
12. Nefsimin işlediği her türlü kabahatin bilincinde olmalıyım; yaptığım kötülüklere onu da şahit tutmalı, böylece en azından günahın gafletinden kurtulmalıyım.
13. Rabbimin huzurunda kendimi daima havf ve reca arasında bir noktada tutmalıyım; nefsime dair ne aşırı bir güven ne de umutsuzluk içerisinde olmalıyım.
14. Ebced, müteşabihat ve gizli ilimler nev’inden olan tüm zararlı ilimlere en ufak bir teveccüh göstermemeliyim.
15. Zühd (zahid), takva (muttaki) ve ilim (âlim) kavramlarını içerdiği manaları itibariyle birbirinden iyi ayırt etmeliyim. Nitekim halkın teveccüh gösterdiği her zahid, âlim olmayabilir; her âlim de muttaki olmayabilir…
16. Sünnete muhalif olan bid’atlardan ve bid’at ehlinden yüz çevirmeliyim.
17. Günlük gelip geçişi haber, siyaset, futbol, finans ve benzeri konulara pek iltifat göstermemeliyim.
18. Zihnime ve bedenime zarar verecek yahut bağımlılık oluşturacak her türlü yiyecek, içecek, oyun ve eğlenceden kaçınmalıyım.
19. İnsanları takva ve güzel ahlâka göre sınıflandırmalı ve ona göre bir ilişki seviyesi belirlemeliyim.
20. Ağzı bozuk, söven, sürekli bir beğenmeme ve şikayet hali içerisinde olan, kaba ve sert mizaçlı, aşırı laubali ve takıntı sahibi kimselerle yakım ilişki kurmamalıyım.
21. Rabbimden başka kimseye derdimi, sıkıntımı ve yaşadığım zorlukları açmamalıyım. Hâlimi dökeceğim ve yardımını umacağım sadece O (cc) olmalı.
22. Ömrümün her anına bir “mana” kazandırmalıyım; öncelikli olarak Allah’ın razı olacağı yahut O’nun rızasına uygun nitelikte olan amelleri gözetmeliyim...
23. Nefsime, ancak onu doyuracak kadar helal bir pay ayırmalıyım; dünyevi nimetler hususunda ne şımartmalı, ne de tamamen kısıtlamalıyım.
24. Şehveti ölçüsüz biçimde körükleyen her türlü müzik, eğlence, video, film, dizi, haber, spor vb. yayınlardan yüz çevirerek nefsimi sakındırmalıyım.
25. Vahşet (ceset, katliam, vb.) görüntülerine bakmaktan geri durmalı ve hayâ etmeliyim; nefsimi bu tür görsellere alıştırmamalıyım.
26. İnsanlara gerektiğinde -onları fazla kırmadan- “hayır!” demeliyim. Herkesin her talebini hemen kabul etmemeliyim.
27. Doğru sözden ve dürüstlükten asla taviz vermemeliyim; yapamayacağımı düşündüğüm bir işi üstlenmemeli yahut en azından söz vermemeliyim.
28. Yapmaya niyetlendiğim ve söz verdiğim her iş için mutlaka “inşaallah” kaydı düşmeliyim.
29. Rabbimin beni sürekli izlediğini, cemaadatı dahi şahit kıldığını bilmeli ve her daim bunun şuurunda olmalıyım.
30. Konuşma esnasında gereksiz tasvir, uzatma ve edebiyattan kaçınmalıyım; kısa, öz ve faydalı olacağını düşündüğüm meseleleri konuşmalıyım.
31. Bir toplulukla birlikteyken genellikle arkadan yürümeli ve onları geriden takip etmeliyim.
32. İnsanları oldukları şekliyle kabul etmeliyim; İslam adına yapacağım nasihat hariç, kimseyi değişmesi için zorlamamalı veya değişmiyor diye onunla çatışma içerisine girmemeliyim.
33. Kendisine İslamî davet sunduğum birinden herhangi bir beklentim olmamalı; yalnızca mesajı düzgün ve eksiksiz sunmaya gayret göstermeliyim. Sonrasında, kalbinde bir meyil oluşsun diye Allah’a dua etmeli ve akıbetini O’na (cc) havale etmeliyim.
34. İnsanların bana sordukları sorularla ilgili “bilmiyorum…” cevabını vermekten hayâ etmemeliyim.
35. Yaşadığım toplum içerisinde “Kelebek Etkisi” oluşturduğumun bilincinde olmalıyım; ona göre iyi-kötü söz ve davranışlarıma daha fazla dikkat etmeliyim.
36. Ayet ve hadislerin havada çarpıştırıldığı mülahaza, münakaşa ve münazaralı ortamlardan uzak durmalıyım.
37. Gıybet edilen bir ortamda konuşulanlara başta müdahale etmeliyim; olmuyorsa ortamı terk etmeli; olmuyorsa konuşulanlarla ilgili hiçbir fikir beyan etmeden sükut etmeliyim.
38. Asabiyetim ve soyumla ilgili hiçbir övünmeye (gurur ve fahr) gitmemeliyim; başkalarına körlük oluşturan her türlü ırkçılık, milliyetçilik, mezhepçilik ve cemaatçilik duygularından uzak olmalıyım.
39. Ölmeden önce mutlaka arkamda bir eser ve yahut salih bir evlat ve yahut hayırlı bir çığır (sünnet) ve yahut devamlı faydalanılan bir sadaka bırakma gayreti içerisinde olmalıyım.
40. Kendisinden ilim, hikmet ve fayda edindiğim tüm evliya ve ulemaya ömrümün sonuna kadar hayr duası etmeliyim.
41. İnanmadığım ve yapmadığım bir meseleyi başkasına tebliğ ve nasihat de etmemeliyim.
42. Başıma gelen her türlü küçük ve büyük musibeti tedebbür ile karşılamalı, arkasında yatan ilahî ikaz ve yönlendirmeleri iyi değerlendirmeliyim.
43. Duygularımın esiri olacak şekilde kararlar vermekten kaçınmalıyım; akıl melekelerini örtecek nitelikteki duygusallıktan uzak durmalıyım.
44. İdealist olmaktan çok realist olmalıyım; hayata bakışım ve sorumluluk üstlenişim tamamen buna göre şekil almalı.
45. Önde gelen zalim ve kâfirler istisna, hiçbir insana karşı kalıcı bir intikam duygusu, kin ve nefret beslememeliyim. Bende hakkı olduğunu düşündüğüm ve darıldığım Müslümanlar için “eğer Allah ondan razı ise ben de razıyım; değilse değilim” deyip meseleyi ilahî mahkemeye tehir etmeliyim.
46. İşlerimi “acil olana öncelik tanıyacak şekilde” planlamalıyım; hemen yapılması gereken bir iş varsa hemen yapmalıyım; anın işini ahire ertelememeliyim.

47. Çevre düzeni ve temizliğine, yolda bulunan zarar verici şeylerin kaldırılmasına, geri dönüşüme ve sokakların kirletilmemesine karşı titiz davranmalı, yakınlarımı da bilinçlendirmeliyim.
48. Karşılaşacağım her yeni bilgi ve kalbime doğabilecek her ilham için yanımda daima bir not defteri ve kalemim olmasına özen göstermeliyim.
49. Sevdiğim ve gerçekten değer verdiğim kişileri, yakın çevremdeki insanlara da sevdirmeli ve ortak duygular içerisinde olmaya gayret etmeliyim.
50. Nefsimi, fikriyatımı, amellerimi ve dahi ömrümü her günün sonunda muhasebe etmeli ve sorgulamalıyım.
51. Allah’tan (cc) devamlı ve öncelikli surette hidayetini, muhabbetini, furkanı, feraseti, şifasını ve cenneti istemeliyim.

İşlerin akibeti Allah'a aittir...